Home \ Wat is een 'slimme' meter?

Slimme meter

Een slimme meter is een elektriciteitsmeter met ingebouwde informatie- en communicatietechnologie. Het zijn digitale apparaten, in tegenstelling tot de analoge draaistroommeters. Een slimme meter vervangt de oude analoge elektriciteitsmeter en wordt aangesloten op de analoge gasmeter.

Inhoud

Wat is er "slim" aan?

Het apparaat kan op afstand bediend en uitgelezen worden. Het complete systeem kan maximaal elke 15 minuten de meterstanden doorgeven aan de netbeheerder. Daarnaast bevat het apparaat poorten waarmee op afstand andere apparatuur bediend kan worden. Zo kan via een signaal de elektriciteit afgesloten worden, bijvoorbeeld bij wanbetaling of bij (dreigende) overbelasting van het net.

Wat er met de meetgegevens gebeurt, is niet geregeld. Ook niet hoe de privacy van de klanten beschermd moet worden. Door elke 15 minuten te meten kan beter op afstand worden beoordeeld wat klanten doen en of ze thuis zijn of afwezig. Dit is gevoelige informatie die niet in handen van criminelen mag komen. Hoewel de meetgegevens technisch elke 15 minuten kunnen worden uitgelezen is niet afgesproken dat dat gebeurt, wel dat de energiebedrijven elke dag 1 meetwaarde gratis krijgen, per klant. Energiebedrijven zouden bijvoorbeeld hun klanten kunnen helpen met het verhogen van het energiebewustzijn.

Voor- en nadelen

Huishoudens en andere kleinverbruikers kunnen met meetgegevens van de slimme meter meer inzicht krijgen in hun energieverbruik. Ook kunnen zij besparingstips krijgen die speciaal op hun situatie zijn toegesneden. Andere veronderstelde voordelen zijn:

Door actuele meterstanden online wordt de eindafrekening betrouwbaarder. Dit wordt echter niet gemotiveerd.
Het kost minder moeite om te verhuizen en over te stappen van aanbieder, waardoor er marktwerking kan ontstaan en tarieven misschien naar beneden gaan.
De netbeheerder kan de voorzieningszekerheid beter waarborgen, door groepen klanten af te sluiten en andere klanten daardoor te vrijwaren van uitval van de elektriciteit.
Koppeling met decentrale opwekkers zoals zonnepanelen en een Micro_warmtekrachtkoppeling. Door deze systemen te koppelen aan de slimme meter (en hier bijvoorbeeld een flexibele tarievenstructuur aan te verbinden) ontstaat er meer gedetailleerd inzicht in financiële gevolgen van opwekking van de energie door de consument zelf. Helaas zijn de huidige generatie 'slimme' meters hier niet op voorbereid en ziet de eigenaar van de zelf opgewekte energie hier helaas nog geen voordeel voor terug.
energiebedrijven kunnen het gas en de elektriciteit van buiten af en op afstand afsluiten, bijvoorbeeld bij calamiteiten en als de klant te laat betaalt.

Nadelen zijn:

de meter zelf, het verzamelen, opslaan en ter beschikking stellen van de meetgegevens kost op zich zelf weer energie
de meetgegevens kunnen de privacy van de burger schaden
de meters hebben een kortere levensduur dan de analoge meters
de installatie van de meter kost geld
manipulatie van de meters door crackers, waardoor mogelijk delen van elektriciteitsnetwerken overgenomen kunnen worden
zelf opgewekte zonne energie kan niet verrekend worden op de rekening en komt dus ten goede aan de energieleverancier.
de slimme meter vormt een stralingsbron, consumenten die hier niet van gediend zijn zien hun recht op 'lichamelijke integriteit' hierdoor verloren gaan

Werking

Slimme meters registreren het energieverbruik met tussenpozen van 15 minuten voor elektriciteit en 60 minuten voor gas. De meetgegevens kunnen op afstand uitgelezen worden. Gangbare technieken zijn communicatie met GPRS (Mobiele telefonie netwerken) en PLC (Power Line Carrier). Daarnaast is er over grote delen van de wereld een beweging richting meshed radio als communicatietechnologie te zien. Huishoudens en zakelijke energieverbruikers kunnen voordeel hebben van de slimme meter indien zij frequent inzage krijgen in het energieverbruik. Slimme meters zijn in heel Europa in opkomst en worden door diverse energiebedrijven aangeboden.

Nederland

Voorwaarden

In Nederland geldt dat de wettelijke voorwaarden waaraan een slimme meter moet voldoen beschreven zijn in het 30 april 2007 tot stand gekomen rapport NTA 8130^[1] van het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN). Vooral geeft het een technische beschrijving van de functies van de slimme meter. Enkele voorbeelden. De meter moet op afstand uitleesbaar zijn. De gebruiker moet op afstand kunnen worden aan- of afgesloten van stroom en gas. De maximale doorlaatwaarde kan zowel collectief als individueel worden aangepast, waardoor bij gebrek aan opwekcapaciteit gemakkelijk beperkende maatregelen kunnen worden genomen, maar ook wanbetalers makkelijker stroom kan worden ontzegd. Verder moet de meter bewustwording van energieverbruik bevorderen, prepaid moet mogelijk zijn en de meters moeten het monitoren van het distributienet mogelijk maken.

Invoering

Op initiatief van het ministerie van Economische Zaken is besloten dat alle consumenten (kleinverbruikers) in Nederland op vrijwillige basis een slimme meter kunnen laten installeren.

Het installeren van slimme meters is al geruime tijd mogelijk. Zo heeft energieleverancier Oxxio bij 100.000 klanten een slimme meter geïnstalleerd.

Vanaf 2009 kunnen de bestaande gas- en elektriciteitsmeters in Nederland geleidelijk door slimme meters vervangen worden. Het ministerie heeft bepaald dat de regionale netbeheerders deze installatie moeten verzorgen.

Medio 2008 is het wetsvoorstel "Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt (31374)", met enkele amendementen, aangenomen^[2]. Onderdeel daarvan is de invoering van de slimme meter. In april 2009 bepaalde de Eerste Kamer dat de invoering op vrijwillige basis zou dienen te geschieden^[3].